KAYISI VE MALATYA ...
DERSIMIZ TARIH
WEB : www.battalgazi.com.50megs.com
WEB : www.kayisicim44.sitemynet.com
WEB : www.kayisicim.azbuz.com
E-MAIL : eserinizz@hotmail.com
E-MAIL : eseriniz@mynet.com
TEL : +90 536 787 54 89
TEL : +90 539 223 33 21
YALÇIN GIDA
A.Vahap YALÇINKAYA
KAYISI AGACI
KAYISININ ANAVATANI, TARIHCESI VE SISTEMATIGI
Kayisinin Anavatani ve Tarihcesi:
Bilimsel adina (Prunus armeniaca L. veya Armeniaca vulgaris Lam.) bakilarak baslangicta anavataninin Ermenistan oldugu zannedilen kayisi, daha sonra yapilan arastirmalarda, bu meyve türünün orta Asya’dan bati Cin’e kadar uzanan bir yayilma alaninin oldugu ortaya konmustur. Bu gün Cin’in kuzey ve kuzey-dogu daglik alanlari, Hinjiang bölgesindeki Tian-San ve Altay daglari ile Orta Asya ve Mancurya’yi icine alan cok genis bir bölgenin kayisinin anavatani oldugu bilinmektedir. Cin, Orta Asya ve Yakindogu olmak üzere kayisinin 3 gen merkezi bulunmaktadir.Kayisi Cin’de milattan 3000 sene öncesine kadar bilinmekteydi. Büyük Ýskender’in Asya seferleri sirasinda (M.Ö.330-323) Ýran ve Transkafkaslar üzerinden kayisi önce Anadolu’ya getirilmistir. Yukaridaki tarihi bilgiler kayisinin Anadolu’da yaklasik 2000 yildan fazla bir gecmisinin oldugunu göstermektedir. Anadolu’dan Batiya yayilisi M.Ö. Ý.yüzyilda olmus, daha sonra Romalilarin Anadolu’yu istilasi sirasinda Ermeni tüccarlari tarafindan önce Ýtalya’ya , sonra Yunanistan’a götürülmüs , bu ülkelerde “Altin Elma” da denilen kayisinin tarimina önem verilmistir.Kayisinin Ýtalya ve Yunanistan’dan diger Avrupa ülkelerine gecisi cok eskiye dayanmaktadir. Kayisinin XÝÝÝ. yüzyilda Ýngiltere’ye , XVÝÝ.yüzyilda ise Fransa ve Amerika’ya götürülmüs olabilecegi tarihciler tarafindan ifade edilmektedir.
Kayisinin Sistematigi
Takim : Rosales
Familya : Rosaceae (Gülgiller)
Alt Familya : Prunoidae
Cins : Prunus
Alt Cins : Prunuphora
Tür : Prunus armeniaca L.
Son zamanlarda bazi sistematikciler Prunus cinsinin birbirine benzemeyen cok sayida tür icermesi nedeniyle kayisiyi Armeniacea cinsine dahil ederek Armeniaca vulgaris Lam. olarak isimlendirmektedir.
THE APRICOT
ÜRETiM ve TÜKETiM
Mevcut Durum:
Dünya kayisi üretimin %85’i Türkiye’de, bu oranin %95’i ise Malatya’da üretilmektedir. Kayisi üretiminde yildan yila hizla artan bir gelisme söz konusudur. Üretimde ki artisa paralel olarak taze ve kuru kayisi ihracati da artmaktadir, ancak bu artis daha cok kuru kayisi lehine gerceklesmektedir. Örnegin turfanda kayisi yetistiriciligine uygun olan Akdeniz bölgesindeki kayisi plantasyonlarinda artis olmakla beraber üretimdeki artis yeterli hizda degildir. Taze kayisi ihracatinda elde edilen gelir 1992 yilinda 519.663 $ düzeyinde iken 1998 yilinda 1.878.516 $’ a yükselmistir. Kuru kayisi ihracatindan elde edilen gelir ise 1992 yilinda 79.376.609 $ iken 1999 yilinda 128.423.842 $, 2003 yilinda ise 152.000.000 $ olmustur.Son yillarda taze ve kuru kayisi ihrac eden ülkelerin sayisinda da önemli bir artis vardir. Özellikle Ýran ve Pakistan’in yas kayisi üretimindeki artisa paralel olarak kuru kayisi üretimlerinin de arttigi tahmin edilmektedir. Fakat bu ülkelerin dünya kuru kayisi ticaretindeki paylari yok denecek kadar azdir.Malatya kuru kayisisi yaklasik 70 ülkeye ihrac edilmektedir, henüz 100’e yakin ülke Malatya kayisisini tanimamaktadir. Kuru kayisinin dünya ticareti incelendiginde ülkemizden kuru kayisi ithal eden baslica ülkeler A.B.D. ve AB ülkeleridir. Ayrica Rusya federasyonu, Avustralya, Kanada, Ýsrail, Misir, Brezilya, Yeni Zelanda ve Japonya’da kuru kayisi ithal eden önemli ülkelerdir.
Türkiye Geneli ve Malatya Kayisi Üretimi:
Türkiye’nin en önemli kayisi üretim merkezi Malatya’dir. Türkiye üretilen yas kayisinin yaklasik %50‘si,kuru kayisinin ise %95’inden fazlasi ilimizde üretilmektedir. Malatya aslinda Türkiye’nin degil dünyanin en önemli kayisi üretim merkezidir. Dolayisiyla Malatya ilinin üretimi Türkiye’nin üretimini temsil edebilmektedir.Asagida tabloda 1980-2004 yillari arasindaki kayisi üretim miktarlari verilmistir. Tabloda dikkati ceken en önemli husus kayisi üretiminde yillar arasinda görülen dalgalanmalardir. 1996 yilinda ilkbahar gec donlari önemli ürün kayiplarina yol acmistir. 2002 yilinda ise bir önceki yila göre yaklasik %50 azalis, hava sartlarina bagli olarak Nisan ve Mayis aylarinda meydana gelen meyve dökümleri ve bazi bölgelerde kayisinin ilkbahar gec donlarindan zarar görmesinden kaynaklanmistir. Son olarak bu yil ilkbaharda ciceklenme döneminde meydana gelen don afeti 2004 yili üretiminde büyük oranda verim kaybina neden olmustur. Türkiye’de kayisi üreten illerden Malatya, Elazig, Nevsehir ve Nigde kurutmalik, diger iller ise sofralik amaca yönelik üretim yapmaktadirlar. Son yillarda Kahramanmaras’in Elbistan, Elazig’in Baskil, Sivas’in Gürün ve Adiyaman’in Gölbasi ilcelerinde kuru kayisi üretimine yönelik cok sayida “kapama kayisi bahcesi” kurulmustur.
Dünya Kayisi Üretimi:
Bir iliman iklim meyvesi olan kayisi dünyanin bircok degisik iklim kusaklarinda degisik tür ve cesitte yetistirilmektedir. Ancak kayisinin her iklim kusaginda yetismesi verimlilik degildir.Bugün dünyada yaklasik 400.000 ha kayisi üretim alaninda yetistirilen yas kayisi miktari 2.670 milyon ton olup,dünya nüfusunda fert basina yillik tüketim 500 gr’ dir.Türkiye kayisi üretiminde dünyanin en önde gelen ülkesi durumundadir. Ülkemizi Ýspanya, Ýtalya ve Fransa izlemektedir. Kuru kayisida Ýran ve Pakistan önemli üretici ülkeler olup ileride dünya kayisi ticaretinde rakibimiz olabilecek potansiyel ülkeler konumundadir.
Kayisi Tüketimi:
Ülkemizde toplam üretilen kayisinin büyük bir cogunlugu kurutmalik olarak degerlendirilmektedir.Özellikle Malatya’da üretilen kayisi cesitlerinin kurutmaliga elverisli olmasi ve özellikle kuru kayisi alimi ve islemesi yapan sanayinin var olusu kuru kayisi üretimini tesvik etmekte ve üretilen kayisinin % 95 gibi önemli bir kismi kurutmalik olarak degerlendirilmektedir.2000’li yillara kadar hemen tamami kurutmalik olarak degerlendirilen Malatya kayisisi 2001 yilindan itibaren basta Tarim Ýl Müdürlügümüz olmak üzere ilimizdeki bircok kurum ve kurulusun gayretli calismalari ve özel sektörün girisimleriyle yas olarak yurtici pazarlara girmistir.2001 yilinda 50 bin ton yas kayisi yurtici pazara sevk edilmisken, 2002 yilinda rekolte azligi nedeniyle bu rakam 15 bin ton seviyelerinde kalmistir.Bununla beraber Ýgdir, Mersin illerinde yetistirilen kayisinin tamamina yakini ic pazarda yas (sofralik) olarak tüketilmektedir.Bu bölgelerimizde üretilen kayisinin turfanda özelligi olmasi,kurutmaliga elverisli olmamasi nedeniyle yas tüketim acisindan özellikle tercih edilmektedir.
MALATYA’DA YETiSTiRiLEN ÖNEMLi KAYiSi CESiTLERi VE ÖZELLiKLERi
Hacihaliloglu :
Malatya’nin en önemli kurutmalik kayisi cesididir. Malatya’daki kayisi agaci varliginin yaklasik % 73’ünü olusturur. Meyveleri orta irilikte 23-25 g agirlikta, meyve sekli oval simetrik meyve kabuk ve et rengi sari kirmizi yanak olusturma egilimindedir.Meyve az sulu, cok tatli, aromali, pH 4,5-4,8 SCKM % 24-28’dir. Malatya da temmuz ayinin 2. haftasi olgunlasir.
Hasanbey :
Malatya’nin en önemli sofralik kayisi cesididir. Agac sekli yayvan olup kuvvetli büyür. Meyve kalp seklinde iri 40-55 g agirliginda meyve eti sert dokulu ve tatlidir. Meyve kabuk ve et rengi sari , SCKM % 18-22 , pH 4,9-5,1’dir. Malatya da Haziran sonu Temmuz basinda olgunlasir.
Kabaasi :
Malatya da 1970 li yillarda yapilan bir selleksiyon calismasi sonucu bulunmus kurutmalik bir cesittir. Malatya da agac sayisi bakimindan Hacihaliloglu cesidinden sonra ikinci siradadir. Agaclari orta büyüklükte dik ve kuvvetli gelisir. Meyve orta irilikte 30-35 g agirliginda , oval sekilli meyve kabuk ve et rengi saridir.Meyve tatli pH 3,8-4,6 ve SCKM miktari % 24-26’dir.Malatya da Temmuz basinda olgunlasir.
Soganci :
Malatya Zirai Arastirma Ýstasyonu tarafindan yapilan bir selleksiyon calismasi sonucu bulunmustur. Agaclari iri, dik-yayvan sekilli olup orta derecede verimlidir. Meyveleri 28-32 g agirliginda , yuvarlak sekilli meyve kabuk ve et rengi saridir. Meyve tatli, pH 4,5-4,7 ve SCKM miktari % 23-26’dir.Malatya da Temmuz ayinin ikinci haftasi olgunlasir.
KAYISIMIZ...
KAYiSi MAMULLERi
Kayisinin Besin Degeri ve Beslenme Acisindan Önemi:
Kayisi insan sagligi icin önemli fonksiyonlara sahip bir meyvedir.insan vücudunun günlük enerji ve protein gereksiniminin karsilanmasinda cok az katkida bulunmakla birlikte mineral maddelerden potasyum,fosfor,kalsiyum ve demir bakimindan,ayrica A vitaminince (ß-karoten) cok zengindir. A vitamininin öncül maddesi olan ß-karoten vücudu ve organlari saran epidel doku, göz sagligi, kemik, dis gelismesi ve endokrin bezlerinin calismasi icin gereklidir. Bu görevlerinden baska A vitamini üreme ve büyümede, enfeksiyonlara karsi vücut direncinin artmasinda önemli rol oynar. Ayrica A vitamini organizmanin ve saglikli hücrelerin direncini arttirarak kansere karsi koruyucu görev yapmaktadir. Bu koruyucu aktivite sigara ve alkol kullananlar icin daha da önemlidir. Serbest radikallerin olusumuna ve hücre ölümüne neden olan protein ve yag asitlerinin bozulma tepkimelerini önlemektedir.Kayisinin sodyumca fakir, potasyumca zengin olmasi nedeniyle kalp yetmezligi, böbrek hastaliklari, hepatit, siroz tedavisinde olumlu etkileri oldugu bilinmektedir.Kuru kayisinin beslenme ve saglik acisindan en önemli bilesiklerinden biriside diyet lifidir. Kuru kayisinin 100 g’ inda yaklasik olarak 24 g diyet lifi bulunur. Yetiskin bir insanin günlük diyet lifi gereksinimi ise 25 g dir. Diyet lifi sindirim sistemimizde salgilar, enzimler tarafindan hidrolizlenemeyen polisakkarit ve lignin gibi bilesiklerden olusmaktadir. Diyet lifi kabizlik, irritabl kolon sendromu, apandisit, hemoroit, dis hastaliklari, sismanlik, seker hastaligi, kroner kalp hastaliklari ve klon kanseri gibi hastaliklarin olusum riskini azaltmakta, bagirsaklarin düzenli calismasini saglamaktadir.Asagida isimleri bulunan Akademisyenler tarafindan yapilan arastirma ve tahliller neticesinde kayisinin insan sagligina olan yararlari asagidaki sekilde tespit edilmistir.
Natürel ve Kükürtlenmis Kuru Kayisi:
Dünyada üretilen kayisinin önemli bir kismi sofralik (yas) olarak tüketilmektedir. Fakat kayisinin hasat döneminin kisa olusu ve cabuk bozulmasi nedeniyle kayisi daha cok kurutularak veya cesitli sekillerde islenerek degerlendirilmektedir. Kurutmalik kayisilar 2 ana kategoride ele alinir. Bunlar natürel ve kükürtlenmis kuru kayisilardir.7 Temmuz 1992 tarihinde TSE tarafindan kabul edilerek zorunlu olarak uygulamaya konulan TS 485 kuru kayisi standartlarina göre bazi tanim ve özellikler asagida verilmistir.Natürel Kuru Kayisi: Kükürtdioksit ile islem görmeden kurutulmus kayisilardir.Kükürtlenmis Kuru Kayisi: Kükürtdioksit ile islem görüp kurutulmus kayisilardir.
Kayisi Cekirdegi:
Yerli kayisi cesitlerinin cekirdeklerinin ici tatli olup, yabanci ve zerdali formundaki kayisilarin cekirdeklerinin ici ise cogunlukla acidir. Kayisi cekirdeklerinin tatli olanlari cerez olarak tüketilmekte, aci olanlar kozmetik ve ilac sanayinde hammadde olarak kullanilmaktadir. Ayrica kayisi cekirdeginin tohum ve kabugundan badem yagi, yemeklik yag, aroma esansi gibi maddeler elde edilmektedir.Kayisi cekirdegi ici sekerleme ve diger gida alanlarinda kullanilmakla beraber, bir bölümü de kuru kayisi ile birlikte veya ayri olarak ihrac edilmektedir. 2000 yili icerisinde Malatya TSO kayitlarina göre 3.447.705 kg tatli cekirdek, 1.084.010 kg aci cekirdek ilimizden satilmistir. Bu miktarin büyük bir cogunlugu ihracata, kalan miktari ise ic tüketimde kullanilmistir. Ülkemizde 2000 yili icerisinde 2.954.876 kg kayisi cekirdegi satilmis ve karsiliginda 3.103.076 $ gelir elde edilmistir.
Alternatif Kayisi Mamulleri:
Kayisi taze ve cesitli sekillerde islenmis mamuller olarak tüketilmektedir. Türkiye ve dünyada tüketilen önemli islenmis kayisi mamulleri þunlardýr; Minimal islenmis kayisi, Dondurulmus kayisi, Kayisi konservesi, Kayisi pulpu, Kayisi nektari, Kayisili icecekler, Kayisili pulp konservesi, Kayisi receli,marmelati, jölesi ve kremasi, Yesil kayisi tursusu (Japonya’da yaygin), Kuru kayisi, Toz kayisi, Kiyilmis, küp dogranmis kuru kayisi, Ekstrüzyon kayisi mamülleri (Pestil vb.), Kayisi sekerlemeleri, Kayisi ekstrakti ve esansi, Kayisi likörü, Kayisi jelatin mamulleri, Kayisi brendi, Kayisili pasta, kek, bar vb. mamullerdir.
KAYiSiNiN iNSAN SAGLiGi iCiN FAYDALARi
Beynin düzenli calismasini saglar, yorulmasini önleyip stresi azaltir.
Vücudun en önemli depo ve laboratuari sayilan karacigerin tahrip olan kisimlarinin tamirini saglar.
Kemiklerin cok daha düzgün ve saglam olmasinda önemli rol oynar.
Dislerin daha saglam ve kuvvetli olmasinda etkisi vardir.
Böbreklerin tas tesekkülünü azaltir.
Kansere karsi koruyucu bir etkiye sahiptir.
Kalp kaslarini kuvvetlendirir ve daha düzenli calismasini saglar.
Kan yapimini arttirarak kansizligi önler, mide ve onikiparmak bagirsagi ülserini önler, olusan ülseri tedavi eder.
Kayisinin iceriginde potasyum bakiminda zengin, sodyum minerali düsük olmasi ve A vitamininin öz maddesi karotence zengin olmasi nedeniyle dengeli beslenmede önemli rol oynar.
Üreme sistemi üzerinde olumlu rol oynar, cinsel gücü artirir.
PAKETLEME CESITLERI
Dünyaca Ünlü Dogal Ilaç :MALATYA KAYISISI (MISMIS) Kayisi Malatya’yla özdeslesmis bir meyvedir. Malatya ekonomisine katkilarinin yani sira Malatya kültürünü ve mutfagini da etkilemistir. Türkistan, Orta Asya ve bati Çin’i içine alan bir cografya, kayisinin anavatani iken tarihi süreçte ülkemize tasinmis ve Malatya topraklarinda en güzel, en leziz, en kaliteli biçimine bürünmüstür.5 milyonu askin agaçtan üretilen kayisi kurutulmakta ve ihraç edilmektedir. Hacihaliloglu, Kabaasi, Soganci, Hasanbey, Çöloglu, Çataloglu, Sekerpare, Yegen, Hacikiz, Pasa Mismisi ve Turfanda adiyla bilinen türleri bulunan kayisi kurutulup islenmekte; ardindan paketlenmekte ve satisa sunulmaktadir.Kayisi dünyanin hiçbir yerinde bu lezzet ve kivamda yetismiyor Adi adeta kentin adiyla birlikte anilan bu harika meyve, sadece zengin bir protein ve enerji kaynagi olmakla kalmamis, önemli bir ihraç ürünü olarak dünya pazarlarindaki yerini almis. Ekolojik sartlarin uygunlugu, burada yetistirilen kayisi çesitlerinin renk, tat, aroma ve kuru madde yönünden çok farkli ve üstün olmasini sagliyor. Malatya Fuari'nda yapilan Kayisi yarismalarinda sadece Malatya'nin ya da Türkiye'nin degil dünyanin en iyi kayisisi seçilmektedir.Dünya kayisi üretiminin %35'i Malatya'da gerçeklestirilmektedir. Malatya'da üretilen kayisinin %95'i yurt disina ihraç edilmekte;bu ihracattan Malatya'ya 150 milyon dolardan fazla döviz girdisi saglanmaktadir. KAYISININ FAYDALARI · Beynin düzenli çalismasini saglar, stres azaltir, · Karacigerin tahrip olan kisimlarinin tamirini saglar, · Kemiklerin çok daha düzgün ve saglam olmasinda önemli rol oynar, · Dislerin daha saglam ve kuvvetli olmasinda önemli rol oynar, · Kan yapimini artirarak kansizliga engel olur, · Mide ve oniki parmak bagirsagi ülserinin meydana gelmesine engel olur, · Böbreklerin tas tesekkülünü azaltir, · Üreme sistemi üzerinde olumlu rolü bulunup, cinsel gücü arttirmaktadir, · Kansere karsi koruyucu bir etkiye sahiptir, · Kalp kaslarini kuvvetlendirir ve daha güvenli olarak çalismasini saglar, · Klinik ölüm sirasinda uygulanan reanimasyon çalismalarinda kalbin cevap vermesinde etkilidir, · Kayisinin potasyumca zengin, sodyumca fakir ve A vitamininin öz maddesi karatonce zengin olmasi insan beslenmesine çok önemli boyutlar kazandirmaktadir. · Saf karbonhidrat içerdiginden hazir enerji kaynagidir. · Ciltteki pürüzleri gidererek daha düzgün ve canli bir görünüm saglar. · Potasyum orani yüksek olmasi nedeniyle kalp yetmezligi, böbrek hastaliklari, hepatit ve siroz tedavisinde olumlu etkiler gösterir. Asagida bahsedilen maddeleri inceledigimizde kayisinin vücudumuza olan yararini daha iyi anlayabiliriz.. 100 gr Kayisi Taze Kayisi Kuru Kayisi SU 85.3 25.0 KALORI 5.1 26.0 PROTEIN( gR ) 1.0 5.0 YAG (gR ) 0.2 0.5 KARBONHIDRAT 12.8 66.6 VITAMIN A (IU ) 2700 10.900 VITAMIN B1 0.3 0.1 KALSIYUM ( Mg ) 0.04 0.16 FOSFOR ( Mg ) 1.0 1.2 DEMIR 17 67 SODYUM ( Mg ) 23 1.8 POTASYUM ( Mg ) 0.5 5.5 
Dogal Ilaç 
Enerji : 100 gr kuru kayisi 260 kilokalori içerir. Bir insan günde 200-2600 kilokaloriye ihtiyaç duyar.Yanda kayisidan yapilmis dogal cevizli-findikli-fistikli-çekirdekli "Atom" resmini görüyorsunuz..
Protein : Bir insanin günlük protein ihtiyaci 15-20 gr dir. 100 gr kuyu kayisida ise 5 gr protein vardir. 
Demir : Düzenli nefes almamizi saglar. 300 gr kayisi günlük demir ihtiyacini karsilar. 
Sodyum : Böbreklerimizin ve tansiyonun düzenli olmasinda büyük öneme sahiptir.Yandaki sekilde kayisi+fistiktan imal edilmis "Kayisi Döneri" görülmekte.. 
Potasyum : Sodyum dengesini ayarlar, sinir sistemini düzenli çalistirir, kalbi güçlendirir. 
Vitaminler : Vücudumuz yeteri kadar vitamin alamazsa, beraberinde bir çok risk ortaya çikar. Vitaminlerin düzenli alinmamasi halinde halsizlik, kanser, depresyon, asiri yorgunluk, kasinti, yanma ve enfeksiyon gibi rahatsizliklar ortaya çikabilir. Hergün düzenli kayisi yiyerek farkli vitaminleri alabilir ve sagliginizi koruyabilirsiniz.
Fosfor : Kanda bulunan fosfor yetersiz olursa vücudun isi dengesi bozulur.
PAKETLEMELER
KAYISI TATLISI
AB, ‘Malatya kayisisi için gelecek
Kayisi Tarim Satis Kooperatifleri Birligi Genel Müdürü Serhan Bayhan, AB’den bir heyetin, kayisi konusunda inceleme yapmak üzere Malatya’ya gelecegini açikladi.MALATYA - Avrupa Birligi’nden müzakere tarihinin alinmasi öncesinde sik sik Türkiye’yi ziyaret eden ve gezileri tartismalara yolaçan heyetlerden biri daha degisik illerde inceleme yapmak üzere Türkiye’ye geliyor. Ancak bu kez gezinin amaci siyasi degil. Gelen heyetlerin, hem Malatya’nin, hem de Türkiye’nin ekonomisinden önemli bir yere sahip olan kayisi konusunda arastirma yapacaklari açiklandi.Kayisibirlik Genel Müdürü Serhan Bayhan, kuru meyvelerden olan üzüm, incir, findik ve kayisi konusunda inceleme yapmak üzere gelecek olan AB heyetinin Gaziantep, Ordu, izmir ve Malatya’da temas ve incelemelerde bulunacagini söyledi.AB heyetinin, 4 Ocak’ta Malatya’da olacagini belirten Bayhan, kendilerin de bu konuyla ilgili toplanti ve incelemelerde bulunmak üzere diger tarim ürünleri birlik ve sivil topluk kuruluslari temsilcileriyle birlikte Brüksel’e gidecegini ifade etti.
ilhan Atilgan NTV-MSNBC Güncelleme: 17:23 TSi 04 Ocak 2006 Çarsamba
Kayisi rekoltesine uydulu çözüm
Malatya’da her yil çesitli kurumlarin farkli kayisi rekoltesi açiklamasi nedeniyle yasanan kaos bitiyor. Uydudan ürün tespiti yapacak yeni sistemle artik rekolte tahminleri daha saglikli yapilacak.MALATYA - Malatya Tarim il Müdürü Ahmet Güldal, ihracatçi, üretici, ithalatçi ve Tarim il Müdürlügü’nün her yil farkli rekolte açiklamasi nedeniyle yasadigi kaosun uydu araciligiyla yapilacak rekolte tahmini sayesinde ortadan kalkacagini söyledi.il Genel Meclisi Tarim ve Hayvancilik Komisyonunda görüsülüp karara baglanan Tarim il Müdürlügü 2007 yili yatirim programi hakkinda bilgi veren Güldal, kayisi rekoltesinin bu yil, uzaydan algilama yöntemiyle ürün tespit sisteminin Malatya’da da hayata geçirilecegini belirtti.Güldal “Her yil kayisi hasat döneminde önce, ihracatçi, ithalatçi, üretici ve resmi kurumlar kayisida farkli farkli rekolte tahmini yapiyor. Biz bu sistemle bundan sonra saglikli rekolte tahmini yapacagiz. Bu sistem ayni zamanda kadastro ve imar konularinda da kullanilabilecek” dedi.
ilhan Atilgan NTV-MSNBC Güncelleme: 15:54 TSi 05 Ekim 2006 Persembe
Sezen, kayisi yiyerek inceldi
Sezen Aksu'nun kayisi diyeti ile 20 günde 6 kilo verdi. Gittigi her yere yaninda kayisi götüren Aksu, uyguladigi diyetin içerigini simdilik sir gibi sakliyor. Kayisinin son derece faydali bir meyve oldugunu söyleyen diyetisyenler yine de sadece tek meyve ile beslenmenin saglik açisindan sakincali oldugunun da altini çiziyor. Kayisinin sodyumca fakir, potasyumca zengin olusu nedeniyle özel diyetlerin düzenlenmesinde uzun süredir yardimci rol oynadigi biliniyor. Ancak yine de bu diyeti uygulamayi düsünenlerin proten takviyesi de yapilmasi tavsiye ediliyor. Kayisinin içindeki beta karoten adli madde, hücrelere salgilanan molekülleri kontrol altina alarak, kanseri önlemesinin yani sira bagirsaklarin çalismasina da yardimci oluyor. 200-250 gram kayisi diyeti, günlük A vitamininin 1/3'ünü karsilayabilir. Erçin DAG
KANSERE KARSI KORUR
Ä°ste 'mucize yiyecek' kayisinin faydalari:
· Beynin düzenli çalismasini saglar, stresi azaltir.
· Karacigerin tahrip olan kisimlarini tamir eder.
· Kemiklerin saglam olmasinda önemli rol oynar.
· Kansizliga engel olur.
· Mide ve on iki parmak bagirsak ülserinin meydana gelmesine engel olur.
· Böbrekte tas olusumunu azaltir.
· Cinsel gücü artirir.
· Kansere karsi koruyucu bir etkiye sahiptir.
· Disleri daha saglam ve kuvvetli yapar.
· Kalp kaslarini kuvvetlendirir ve daha düzenli çalismasini saglar.
SIZINDE REKLAMINIZ BURADA OLABILIR...
MALATYA KAYÝSÝCÝLÝGÝNÝN SORUNLARÝ ve CÖZÜM ÖNERÝLERÝ
Üretim Ýle Ýlgili Sorunlar ve Cözüm YollariÝlkbahar Gec Donlari: iklim kosullarinin olumsuz seyretmesi nedeniyle olusan ürün kayiplari ve cicek dönemindeki yagislardan kaynaklanan hastaliklar ile verim ve meyve kalitesi düsmektedir. | Kayisi bahcelerinin soguk hava kütlesinin biriktigi taban alanlar yerine, hafif egimli arazilere kurulmasi |
Girdi Fiyatlarinin yüksek olmasi ve devamli artis göstermesine ragmen, ürün fiyatlarinda ki inisli-cikisli dakjalanmalar,üreticileri magdur etmekte, girdilerin yeterli miktarda ve zamaninda temin edilmesini engellemektedir. | Üründe fiyat dalgalanmalarinin önüne gecilerek, özellikle Kayisi Birlik Kooperatifi'nce istikrarli bir fiyat politikasinin ortaya konmasi gerekir. |
Fidan temininde karsilasilan güclükler,kayisi üreticilerimizin magduriyete e neden olmaktadir Özellikle ilimize asandan sert cekiidekli meyve fidani girisinin yasak olusu,buna ragmen Malatya da sertifikali fidan üretiminin yapilmayisi ve ciftcilerimizin fidanligi piyasadan temin etmesi önemli bir sorun dur Gübreleme: Kayisi bahcelerinin genelinde gübreleme bilincli sekilde yapilma maktadir.Ciftlik gübrelemesinin eksikligi, kimyevi gübrelemenin ise dengesiz ve teknigine uygun olmayan bir sekilde yapilisi, önemli bir teknik sorun olarak karsimiza cikmaktadir. | Özel sektörün Sertifikali fidan üretimi yapmasi yönünde tesvik edilmesi, gerek Malatya'nin gerekse kaysi üretimi yapan civar illerin sert cekirdekli meyve fidani ihtiyacinin Malatya dan karsilanmasi saglanmalidir Toprak tahlili yapilarak sonuclar dogrultusunda dogru ve teknigine uygun gübreleme yapilmasi icin uygulamali yayim calismalari yapilmalidir. |
Sulama: Kayisi yetistiriciliginin en önemli olan fakat en az gündeme gelen sorunlarindan biride ciftcimizin su temininde ve sulamada karsilastigi güclüklerdi! Mevcut kayisi bahcelerinin yaklasik %20 sinin elektrik enerjisiyle saglanan su ile sulanmasi, topografik kosullarin uygun olmamasina ragmen sulamanin büyük oranda ta Ýma sulama yöntemleriyle yapiliyor olmasi sulama isciligi giderinin ilaclama, gübreleme ve hasat isciligi giderinden daha fazla olusu sulama sorununun varligini ortaya koymaktadir | Sulamada az su ile daha cok alan sulayabilmek, enerji ve isci giderlerini asgariye indirerek üretim maliyetini düsürmek icin basincli sulama sistemlerinin yayginlasmasi amaciyla proje uygulamalari yapilmali ve bu hususta ciftciye gereken destek saglanmalidir |
Hasat asamasinda gerekli hassasiyetin gösterilmemesi nedeniyle gerek meyve kalitesi düsmekte gerekse agac sürgünleri zedelenmektedir. | Hasat, meyveler hasat olgunluguna ulastiginda ve teknigine uygun olarak yapilmalidir. |
Kükürtleme : Kurutmalik kayisilarin kükürtlenmesi asamasinda standartlara uygun Kükürtleme Odalarinin ve kaplarinin kullanilmayisi,ayrica istenen degerlerin cok üstünde kükürt kullanilmasi, üretim asamasindaki önemli teknik sorunlardan birisidir. | Uygun kükürt oraninin elde edilebilmesi icin Tarim Ýl Müdürlügünün konuyla ilgili tavsiyeleri dikkate alinmalidir. |
Koruyucu kültürel tedbirlerin uygulanmasi noktasinda ciftcimiz istenen düzeyi henüz yakalayamadigindan hastalik ve zararlilarla mücadele zorlasmakta ve maliyeti artmaktadir. | Bahce dikiminden, budamasina gübrelemeden, sulamaya kadar yetistiriciligin her asamasinda tarim kuruluslarinin teknik tavsiyeleri dogrultusunda hareket edilmelidir. |
Hijyen ve Temizlik Hasatla baslayip mamul hale dönüsünceye kadarki asamalarda hijyenik kosutlarin tam olarak olusmadigi gözlemlenmektedir Bu durum urun kalitesini düsürmekte ve pazarlama olanaklarini zorlastirmaktadir Depolama: Ciftci kosullarinda uygun depolama imkanlarinin olmayisi,mamul haldeki kuru kayisinin uygun olmayan kosullarda ve uzun süreli depolanmasi üründe kalite ve kantite acisindan önemli kayiplara neden olmaktadir. | Özellikle hasat esnasinda, kükürtleme sonrasi kurutma islemlerinde ve mamul hale gelinceye kadar ki tüm asamalarda temizlige azami dikkat gösterilmelidir. Ýlimizdeki soguk hava depolarinin sayisinin ve kapasitesinin arttirilmasi gerekmektedir. |
Pazarlama Ýle Ýlgili Sorunlar ve Cözüm Önerileri:
Kuru kayisi fiyatlarinda belli bir istikrar olmamasi, bilakis yillara göre inisli-cikisli dalgalanmalar olmasi bununla beraber ürün bedellerinin özellikle üreticilere pesin ödenmemesi uzun vadeli alimlarin yapilmasi. | Bu konuda özellikle Kayisi alimi ve ihracati yapan özel sektör temsilcilerinin ve Kayisibirl |